Posted by: jingansibey | November 4, 2009

Kabanata 3:Pagsikil sa Kamalayang Pilipino

“…pamamaraan at taktika ng kolonyalismo

na alisan ng pambansang pagkalahi at ng

pambansang karangalan at dignidad,gayundin

ng pananaw sa isang higit na dakilang hinaharap

ang sambayanang inaailipin nila…”

Claro M. Recto

Introduksiyon sa Aralin

Ang kabihasnang nalinang ng mga sinaunang pamayanan ay nahaluan ng impluwensyang kolonyal nang dumating ang mga kastila. Ang watak-watak at nagsasariling barangay-estado at Sitema ng Sultanato ay hindi nagkaroon ng pagkakataong mabuklod. Maging ang kamalayan ng Pilipino bilang isang bansa ay hindi rin nalinang. Sa pagdating ng mga Kastila, ang kamalayang Pilipino ay nasikil bago pa man ito nagkaroon ng pagkakataong umusbong.

Paano napunta  ang mga Kastila sa Pilipinas?

Noong panahon ng Pagtuklas, isa ang Espanya sa nanguna sa paggalugad sa mga lupain. May ilang dahilang nakaganyak sa mga Kastila na maglayang patungo sa Silangan.

Noong panahong iyon, masigla na ang kalakalan ng Europa at ng Silangan. Nakakarating na sa Europa ang mga produktong silanganin tulad ng mga pampalasa ng pagkain, bungangkahoy, sutla,alahas at pabango.

  1. Paghahanap ng Bagong Rutang Kalakalan

Sa pag-unlad ng kalakalan,dumami ang mga bangkong nagpapautang lalo na sa Venice, Italya. Nang lumaon naging monopolyo ng mga mangangalakal na taga-Venice ang mga kalakalan na nasesentro sa Dagat Mediterranean at iba pang lugar, gaya ng Alemanya.Naganyak ang ibang bansa na magkaroon ng bahagi sa kalakalan at sirain ang monopolyo ng mga taga-Venice. Nagbunga ito ng paghahangad ng bawat bansa, kabilang ang Espanya na humanap ng bagong ruta patungong Silangan.Sapagkat ang mga bansa rito ay malayo sa sentro ng kalakalan, ang mga produktong dumarating sa kanila ay mahal na  at karaniwang bulok at sira pa.

Subalit hind naging madali ang paghahanap ng bagong ruta.Mahaba at mapanganib ang ilang rutang pangkalakalan. Lalong naging mahirap ang pagpunta sa Silangan ng sinakop ng mga Turkong muslim ang constantinople noong 1453. Maliban sa mga taga-Venice, mahal ang sinisingil na taripa ng mga Turko mula sa mga Europeong gumamit ng ruta sa Constantinople at ng iba pang mga ruta. Dahil dito,hinangad ng Espanya na makatuklas ng bagong ruta.

A. Tunggalian ng Espanya at Portugal

Nanguna at naging magkalaban ang espany at Portugal sa pagkatuklas ng mga lupain.Dahil kapwa Katoliko ang dalwang bansa, sumangguni ang mga ito kay Papa alexander VI upang malutas ang alitan tungkol sa hangganan ng pagkatuklas. Noong 1493 dalawang dekrito o papal bull ang pinalabas ng Papa. Pinagtibay nito ang karapatan ng Espanya at Portugal na tumuklas ng mga lupain sa Bagong Daigdig.Nagpalabas ng pangatlong dekrito ang Papa at hinati nito ang daigdig para sa paggalugad ng dalawang bansa. ipnahayag ang guhit  ng hangganan na  nagsisimula sa hilaga hanggang timog at daraan sa  Karagatang Atlantiko sa gawaing 100 liga mula sa pulo ng Azores at Cape Verde.Alinsunod dito, lahat ng mga lupaing nasa gawing kanluran ng guhit ay sakop ng espanya at nasa gitnang silangan ay sakop ng Portugal.

B. Kasunduan sa Tordesillas at Zaragosa

1.Kasunduan sa Tordesillas (1494) – Itinadhana nito ang pag-uurong ng hangganan sa

gawing kanluran at ginawang 370 liga mula sa Pulo ng Cape Verde. Ang hati ay nasa

Karagatang Atlantiko lamang at hindi na kasali ang Karagatang Pasipiko.

2.Kasunduan sa Zaragosa (1521) – Ang Moluccas at ang Pilipinas na narating na noon ng

mga Kastila  ay sakop ng Portugal.Upang malutas ang suliranin sa karapatan sa paggalugad

ng lupain, ipinagbili ng Espanya sa Portugal ang karapatan sa Moluccas sa halagang  350

gintong ducat.Binago rin  ang guhit ng hangganan at ginawa itong 297 ½ liga sa gawing

silangan ng Moluccas. Ang karapatang tumuklas ang ginamit na dahilan ng Espanya  sa

pag-angkin sa Pilipinas. Alinsunod dito nasakop na ng Espanya ang Pilipinas.

  1. Ekspedisyon sa Pilipinas

Narating ng  mga Kastila ang Pilipnas dahil sa isang ekspedisyong pinamumunuan ni Ferdinand Magellan. Si Magellan ay isang manlalayag na Portuges.Nabuo na sa isipan ni Magellan  ang isang plano ng paglalayag sa pamamagitan ng ruta sa kanluran. Iniharap niya ito kay Haring Emmanuel I ng Portugal. Noong panahong iyon, wala pang nakakarating sa Silangan sa pamamagitan ng ruta sa kanluran kaya hindi bigyang-pansin ng hari ang plano ni Magellan.

Umalis si Magellan sa Portugal at idinulog  ang plano niya kay Haring Carlos ng Espanya. Sa tulong ni Diego Barbosa, tinanggap ng Hari ang plano at iniutos ang paghahanda ng isan ekspedisyon. Binuo ng limang barko at 265 tauhan ang ekspedisyon.

A. Si Magellan sa Pilipinas

  1. Marso17,1521 -dumaong sina Magellan sa pulo ng Homonhon.Isang bangkang sakay ng 9 na katao ang sumalubong kay Magellan.
  2. Marso 25, 1521 – nakipagsanduguan si Magellan kay Rajah Kulambu,ang pinuno ng pulo ng Limasawa,at kay Siagu,pinuno ng pulo ng Butuan.
  3. Marso 31, 1521 -ginanap sa Limasawa ang unang misa  sa kasaysayan ng Pilipinas. Si Padre Pedro Valderama ang siyang nagmisa. Isang malaking krus ang itinayo ng mga Kastila sa pook na iyon pagkataos ng misa na magsisilbing proteksiyon ng mga tao laban sa mga kidlat at bagyo.Ipinahayag ni Magellan ang pagsakop ng Espanya sa Pilipinas  at pinangalanan itong Arkipelago de San Lazaro sapagkat araw ng kapanangakan ni San lazaro nang dumating sila rito.
  4. Abril 7, 1521 – Lumipat sila sa Cebu.Isa nang maunlad na pulo ang Cebu noon sa pamumuno ni Rajah Humabon. Hiniling ni Rajah Humabon na magbayad ng buwis  si Magellan alinsunod sa kaugalian ng kanilang barangay. Tumanggi si Magellan at ipinaliwanag na nais nilang makipagkaibigan.Naniwala naman si Rajah Humabon at isang sanduguan ang isinagawa.
  5. Abril 14,1521 – naganap sa Cebu ang pagbibinyag sa mga sinaunag Pilipino.Bilang simbolo sa pagyakap sa Kristiyanismo,isan imahen ng batang Hesus ang inihandog ni Magellan sa asawa ni Rajah humabon na nabinyagan sa pangalang Juana.Isang krus ang itinayo sa pook na pinagdausan ng misa at binyagan.

B. Ang Labanan sa Mactan

Si Lapulapu lamang na isa sa mga pinuno ng pulo ng Mactan ang tumangging  makipagkaibigan kay Magellan.Noong panahong iyon, si Lapulapu ay hindi rin kasundo ni Zula, isa sa mga pinuno ng Mactan. Sinamantala ni Zula ang lakas ng mga Kastila at humngi ng tulng kay Magellan upang labanan si Lapulapu.

Naganap ang labanan sa Mactan noong Abril 27,1521. Sumalakay ang mga Kastila subalit hindi nakalait sa pulo nang kanilang barko at arteriya sapagkat mababaw ang tubig. upang hindi mapahiya,lumusong sa tubig ang mga Kastila.Sinalubong naman sila ng mga palaso ngmga tauhan ni Lapulapu. Nakalapit ang ilang sundalong Kastila at sinunog ang mga bahy ng mga tao.Napoot si Lapulapu at sinugod ang mga Kastila.Napatay ng mga tao si Magellan.Madali nilang naisagawa ito sapagkat may lason sa dulo ng kanilang sandata.

Nang makitang patay na si Magellan umurong ang mga Kastila sa kanilang barko. Hiningi nila ang katawan ni magellan upang mabigyan ito ng kristiyanong libing.Hindi ibinigay ng mga Pilipino ang katawan ni Magellan sapagkat para sa kanila,ang bangkay ng kaaway ay simbolo ng tagumpay.

Bumalik ang mga Kastila sa Cebu at pinili sina Duarte Barbosa at Juan serrano bilang pinuno. Isang piging ang inihanda ni Rajah Humabon at dumalo si serrano kasama ang ilang Kastila. Ang piging ay isa palang patibong sapagkat habang kumakain ang mga kastila, sila ay pinagpapatay ng mga Pilipino.Ginawa nila ito sapagkat nais nilang maghiganti sa ginawang paglalapastangan ng mga ito sa mga kababaihan ng mga barangay.Nang malaman ng mga kasamahang Kastila na nasa barko ang pagkamatay at pagkabihag ng kanilang mga kasamahan,nagmadali silang naglayag pabalik sa Espanya.

  1. Kahalagahan ng Ekspedisyon sa Pilipinas

Sa limang barko at 265 tauhang bumuo sa ekspedisyon ni magellan,iisa lamang ang, Victoria, sa pamumuno ni Sebastian del Cano at 18 tauhan ang nakabalik sa espanya noong Setyembre 6,1522.Bagamat si del Cano ang nagtapos sa ekspedisyon, ibinigay kay Magellan ang karangalang unang manlalakbay na nakapaglibot sa mundo sa pamamagitan ng dalawang paglalayag.Nangyari ito sapagkat sinasabing narating na niya angMoluccas noon pang 1515 sa pmamagitan ng ruta patungong kanluran.

Karangalan naman ni Sebastian del Cano ang pagiging unang manlalayag na nakapaglibot sa mundo sa iisang paglalayag.Sa pagpunta sa Pilipinas,tinunton nila ang rutang silangan.Ang buong panahong itinagal ni Magellan ay 11 buwan,at 16 na araw,kasama na rito ang pagbalik ni del Cano.Sa ekspedisyon, narito ang ilang kahalagahan:

  1. Nagpapatunay na bilog ang mundo.
  2. Nagdulot ng bagong kaalaman.Nalantad sa mga Europeo ang Karagatang Pasipiko na nasa pagitan ng ng Amerika at Asya.Nakilala rin ang pulong narating ni Magellan ang Guam at Pilipinas.

Mahahalagang Pangyayari sa Ekspedisyon ni Magellan

1. Setyembre 20,1519 Simula ng paglalakbay ni Magellan mula sa San Lucar, Espanya.
2. Setyembre 26,1519

 

Nobyembre 29,1519

Pagtawid sa Karagatang Atlantiko.

 

Pagdaong sa Brazil at pagtunton sa Rio de Janeiro at Rio de Plata.

3. Marso 24,1520 Pagtigil sa Puerto ng San Julian;pagkakaroon ng pag-aalsa sa barkong Concepcion at Victoria;
4.Oktubre 21,1520 Pagkatuklas ni Magellan ng kipot sa dulo ng Timog Amerika.
5.Nobyembre 26,1520 Pagtawid sa Karagatang pasipiko,pagdadalawang- isip ni Esteban Gomez,ang kapitan ng barkong San Antonio,at pagbalik nito sa Espanya.
6. Marso 6,1521 Pagdating sa Guam
7. Marso 17,1521 Pagdaong sa Pulo ng homonhon sa Pilipinas
8. Setyembre 6,1522 Pagbabalik ng barkong Victoria sa Espanya sa pamumuno ni Sebastian del Cano.

IV. Simula ng Pananakop

Dahil sa tagumpay ng ekspedisyon ni Magellan,ipinasya ni Haring Carlos I na sakupin ang Pilipinas.Nagpadala ang hari ng Espanya ng iba pang ekspedisyon.Pinamumunuan ito ni Juan Garcia Jofre de Loaysa(1525), Sebastian Cabot(1526),at alvaro de Saavedra (1527).Pawang madugo at humantong sa kabiguan ang mga ekspedisyong ito.

Noong 1542, ang ekspedisyon naman ni Ruy Lopez de Villalobos ay ipinadala ng Espanya sa Pilipinas mula sa Mehiko.nakarating ang ekspedisyon hanggang Saranggani sa gawing Mindanao ngunit hindi ito dumaong. Sa kanilang pag-alis nabihag sila ng mga Portuges.Si Villalobos ang nagbigay ng pangalang “Las Islas Filipinas” sa kapuluan bilang parangal kay Prinsipe Felipe na anak ni Haring Carlos I ng Espanya.

  1. A. Ang Ekspedisyon ni Legazpi

Nang maging hari si Felipe II noong 1556, itnuloy ng Espanya ang hangaring sakupin ang Pilipinas.Ipinadala ni Luis de Velasco si Miguel Lopez de Legazpi na mamuno sa ekspedisyon.Tumilak si Legazpi kasama si Padre Andres de Urdaneta mula sa Navidad, Mehiko noong Nobyembre 1,1564.Tinunton nila ang ruta ni Magellan at nakarating sila sa Guam noong Enero 21,1565 at sa Cebu noong Pebrero 13,1565.

  1. B. Ang Simula ng Kolonisasyon sa Pilipinas
1.Cebu Napagkamalan ni tupas,pinuno ng Cebu,na ang mga kastila ay mga Portuges kaya hindi nakadaong si Legazpi sa pulo.Noong panahong iyon madalas ang pagdaong ng mga Portuges sa Cebu.
2. Leyte Sinakop ni Legazpi ang Leyte, Samar, at Bohol.
3. Samar Bumalik si Legazpi sa Cebu at tinalo si Tupas.
4.Bohol Itinatag ni legazoi ang pamayanan ng san Miguel,ang unang pamayanang Kastila sa bansa.Binago ang pangalan nito at ginawang Kabanal-banalang Ngalan ni Hesus dahil sa natuklasang imahen ng batang si Hesus na ipinagkaloob ni Magellan kay Juana noong 1521.

 

Habang nasa Cebu,pinabalik ni Legazpi sa Mehiko sina Padre Andres de Urdaneta at Padre Andres de Aguirre.Hiniling dinniyang magpadala sa Pilipinas ng mga sundalong Kastila.

Hindi nagtagal ang mga Kastila sa Cebu.Bukod sa kakulangan sa pagkain,pinahirapan sila ng mga pagsalakay ng mga Portuges.Nagtangkang mag-alsa ang mga Kastila dahil ipinagbawal ni Legazpi ang pagkuha ng mga ito ng ari-arian nga mga Pilipino nang walang kaukulang bayad.

5.Panay

 

6. Burias

7.Masbate

8.Ticao

sinakop ni Legazpi ang Panay noong 1569. galit ang isinalubong ng mga Pilipino sa mga Kastila subalit nang lumaon ay tinaggap nila ang relihiyong Katoliko.Ginawang himpilan ang Panay sa pagsakop sa mga kalapit na pulo.Sinakop ni Kapitan enriquez de Guzman ang burias,Masbate,at Ticao.
9.Maynila noong 1570,inatasan ni Legazpi si Martin de Goiti na galugarin ang kahilagaan.Natagpuan niya ang Maynila na noon ay isa nang matatag at maunlad na pamayanan ng mga Muslim sa pamumuno ni Rajah Matanda, Rajah Sulayman, at Lakan Dula.Ang kaharian ni Sulayman noon ay sa gawing timog ng Ilog Pasig na kinatatayuan ngayon ng Fort Santiago.Sa gawing hilaga naman ng Ilog Pasig ay ang kaharian ni Lakan Dula na amain ni Sulayman.Ito ang Tundok o Tondo.

 

Nakipagkaibigan si de Goiti kay Sulayman ngunit hindi niya nagustuhan ang pangigiit ni de Goiti na magbayad siya ng buwis sa mga Kastila.Nagkaroon ng labanan sa Look ng Maynila noong mayo 24.Natalo si Sulayman at nag-utos si de Goiti sa kanyang mga tauhan na sunugin lahat ng bahay ng mga katutubo bago sila lumikas sa pook.Bumalik sina de Goiti sa Panay.Noong Mayo 19,1571,sinakop ni legazpi ang Maynila .Pagkaraan ng tatlong linggo,ginawang lungsod ang Maynila.Noong Hunyo 24,1571,nagsimulang manungkulan sa lungsod ang mga pinunong pinili ni Legazpi.Ang petsang ito ang ipinagdiriwang taun-taon ng mga taga-Maynila na “Araw ng Maynila”.

V. Ang Pamahalaang Kolonyal

Ang mga lugar sa bansa, maliban sa bahagi ng Sulu,Mindabnao at nga lalawigang bulubundukin sa hilaga na hindi nasakop ng mga Kastila ay pinamamahalaan ng hari ng Espanya sa pamamagitan ng Mehiko na noon ay isang Kolonya ng Espanya. Lahat ng komunikasyon para sa Pilipinas ay nagmumula sa Maehiko.Nang lumaya ang mahiko noong 1821 naging tuwiran ang pamamahala ng espanya sa Pilipinas.Noong panahong iyon  ang Pilipinas ay isang Captaincy at nasa ilalim ng Viceroy ng Mehiko.

l          Dalawang yunit ng pamahalaan ng Pilipinas noon:

1. ang pamahalaang pambansa

2. ang pamahalaang lokal

■         pamahalaang panlalawigan

■         pamahalaang pambayan

■         panlungsod at

■         barangay

l         Dalawang  sangay ng pamahalaan:

■         ang tagapagpaganap o ehekutibo

■         sangay panghukuman

A. Ang Gobernador-Heneral

1.Mga Kapangyarihan ng Gobernador-Heneral

  • pinakamataas na pinuno ng pamhalaang kolonyal ng bansa.
  • ipinatutupad ang mga dekrito ng hari at mga batas mula sa Espanya.
  • may kapangyarihang humirang at mag tanggal ng mga pinuno ng pamahalaan maliban sa mga pinunong hinirang ng hari.
  • punong tagapangasiwa sa lahat ng tanggapan at mga gawaing pampamahalaan.
  • pinuno ng hukbo laban sa mga kaaway at supilin ang pag-aalsa.
  • maaring magpadala ng ekspedisyong militar sa ibang pulo.
  • kumakatawan sa hari sa pakikipag-ugnayan sa ibang bansa.
  • tungkulin niya ang pakikipagkasundo sa ibang bansa at pahayag ng digmaan kung kinakailangan.
  • kapangyarihan at tungkuling panrelihiyon(Nanggaling ito sa pagiging patrong royal ng hari na kaloob ng Papa  sa Roma):
    • Tumatayong pangalawang patrong royal.Naglalagay ng pari sa mga parokya batay sa rekomendasyon ng obispo.
    • Nagpapatibay sa paglikha at pagtatag ng mga parokya.

2. Limitasyon ng Gobernador-Heneral

  • nagpapalabas lamang ng ng mga proklamasyon tungkol sa pagpapatupad ng mga batas.

u      cumplase – maari niyang suspendihin o ipagliban ang pagpapatupad ng isang batas.Mahalaga ang kapangyarihang ito sapagkat maraming batas ng espanya ang hindi angkop o walang kaugnayan sa kalagayan ng ating bansa.Ito’y pinagmumulan din ng pang-aabuso sapagkat ang gobernador-heneral lamang ang makapagpapasya kung ipapatupad o hindi ang batas.

3. Kuwalipikasyon at Pagpapalit sa Gobernador-Heneral

  • Walang itinakdang kuwalipikasyon o panhon ng panunungkulan ang gobernador-heneral. Hinirang siya ng Hari kaya maaari siyang manungkulan hanggat hindi siya pinapalitan ng hari.Nagkaroon ng 122 gobernador-heneral ang bansa kaya kung tutuusin mahigit sa dalawang taon lamang ang panunungkulan ng bawat isa.
  • Pabagu-bago ang paraan ng ng pagpalit sa gobernador-heneral.hanggang noong 1719,ang Royal Audiencia ang gumanap sa tungkulin ng gobernador-heneral kapag wala pang nahihirang para rito.simula naman noong 1719,ang Arsobispo ng Maynila ang pansamantalang gumanap ng gobernador-heneral

4. Tanggapang Sumusubaybay sa Gawain ng mga Gobernador-Heneral

u      Residencia -  isang hukumang nagsisiyasat at gumagawa ng ulat tungkol sa papaalis na gobernador-heneral.

u      Visitador - taga-usig na ipinapadala ng Espanya upang magmasid sa bansa.

u      Royal Audiencia – nag-uulat tungkol sa kalagayn ng bansa.

B. Ang Royal Audiencia

Nilikha ng isang dekrito ng Hari ang Royal Audiencia noong Mayo 5,1583.Binubuo ito ng gobernador-heneral bilang pangulo,tatlong oidores o mahistrado,at isang piskal. Bukod sa tungkuling maghukom,tagapayo din ng gobernador-heneral.Ito rin ang naghahanda ng ulat at kuwenta ng pamahalaan.

Nabuwag ang Royal Audiencia noong 1590 dahil sa mga katiwalian ngunit muling itinatag noong 1598. Sa pagdaan ng mga taon,nagtatag ng mababang hukuman ang pamahalaan.Nagkaroon ng Audiencia Teritoryal sa Cebu at sa Maynila na nagsilbing hukumang unang dulugan para sa mga kasong kriminal.Itinatag sa mga lalawigan ang iba pang ganitong hukuman noong 1886.Ang hukumang munisipal ay itinatag naman noong 1885.Hinirang ng gobernador-heneral ang mga hukom batay sa rekomendasyon ng Royal Audiencia.Noong una,ang alcalde mayor ang gumaganap na hukom sa lalawigan at ang gobernadorcillo naman sa bayan.

C. Ang Pamahalaang Lokal

Nang mabuwag ang sistemang encomienda,itinatag ang iba’t-ibang yunit ng pamahalaang lokal.Hinati ang bansa sa mga lalawigan – ang alcadia at ang corregimiento.Ginawang alcadia ang mga pook na mapayapa na at corregimiento naman ang mga pook na hindi pa lubos na mapayapa.

Ang lalawigan ay hinati sa mga lungsod at bayan o pueblo. ang mga dating barangay na malalaki at mauunlad ay ginawang lungsod.Noong ika-17 dantaon,anim na ang naitatag na lungsod sa bansa.Ang mga ito ay ang Maynila, Cebu,Vigan,nueva Segovia,Arevalo,at Nueva Caceres (Naga nagayon).

Pinanatili ng mga Kastila ang barangay bilang pinakamaliit na yunit ng pamahalaan. Makikita sa sumusunod na tsart ang balangkas ng kapangyarihan at tungkulin ng mga pinuno ng iba’t-ibang yunit ng pamahalaang loka.

Yunit Pulitikal Namamahala Tungkulin at Karapatan
lalawigan o alcadia alcalde mayor kinatawan ng gobernador-heneral at punong tagapagpaganap sa lalawigan;tungkuling maningil ng buwis,magpanatili ng katahimikan at kaayusan, magbigay ng lisensya at pahintulot sa kalakalan,at mangasiwa sa kapakanang ispiritwal ng mga taong nasasakupan.Maliit ang suweldo ngunit may karapatang makipagkalakalan na tinatawag na indulto de comercio kaya hawak ang monopolyo ng komersiyo sa lalawigan.
lalawigan o corregimiento corregidor o gobernador na pulitiko-militar Pangunahing tungkulin ang pagpapayapa sa pook na nasasakupan;ginagampanan din ang mga tungkulin ng alcalde mayor bilang kinatawan ng gobrenador-heneral at punong tagapagpaganap.
lungsod Ayuntamiento ang tawag sa pamhalaan ng lungsod. Binubuo ito ng dalawang alclde-ordinario, anim hanggang 112 regidores o konsehal, isang eskribano o kalihim, at isang alquacil-mayor o punong konstable. Ang kapangyarihan at tungkulin ng alcalde-mayor ay ginampanan ng mga ayuntamiento sa mga lungsod. Inihiwalay ang pamamahala sa mga lungsod sapagkat ang mga pook na ito ay sentro ng lipunan, pananampalataya, kultura at pangangalakal.
munisipyo o bayan gobernadorcillo katulong ang apat na tinyente: tinyente mayor, tinyente ng pulisya, tinyente ng sakahan, at tinyente ng paghahayupan. Noong una, inihahalal ang gobernadorcillo ng mga may asawang mamamayan ng bayan.Binago at naging manghahalal ang lupon na kinabibilangan ng papalitang  gobernadorcillo at 12 cabeza de barangay.Ang tagapangasiwa ng halalan ay ang pari ng parokya kaya madalas na nasa ilalim ng impluwensiya ng pari ang gobernadorcillo.Ayon sa batas, dapat na isang Pilipinong ipinanganak  sa bansa ang pipiliing gobernadorcillo subalit karamihan sa mga napili ay mga Kastila na ipinanganak sa bansa.Mga tungkulin niya ang maningil ng buwis,magpanatili ng katahimikan sa pook, magpatupad ng batas, at tumulong sa mga gawaing pang-ispiritwal ng pari.

VI. Kristiyanismo at Pananakop

A.Mga Naging Bahagi ng mga Paring Misyonero sa Kristiyanismo

  • Nagtayo sila ng mga misyon sa halos lahat ng dako ng kapuluan maliban sa Mindanao at Sulu.
  • Nagtayo sila ng mga paarlan,ospital,at mga institusyong pangkawanggawa.
  • Inalagaan nila ang maysakit at may mga kapansanan.
  • Inaruga at inampon nila ang mga ulila at kapuspalad.

n        Mga Pangkat ng Misyonerong Dumating sa Bansa

l        Orden ni San Agustin (1565)

l        Orden ni San Francisco(1577)

l        Heswitas(1581)

l        Dominikano(1587)

l        Recoletos (1606)

Karaniwang di humahawak ng parokya ang mga regular o yaong mga kabilang sa mga Orden.Gayunman, nabigyan sila ng parokya dahil sa kahilingan ng mga paring sekular o yaong mga hindi kabilang sa Orden.Tungkulin ng isang pari o kura-paroko na pangalagaan ang ispiritwal  at panrelihiyong kapakanan ng mga naninirihan sa kanyang parokya.Dahil sa kalagayan ng bansa noon, may kapangyarihan at impluwensiya ang kura-aproko hanggang tingalain siyang simbolo ng kapangyarihang Kastila sa bayan. Ang walang limitasyong kapangyarihan ang pinagmulan ng katiwalian,pang-aapi, at pang-aabuso ng mga paring ito.Sa pagdaan ng mga taon, natuon ang galit ng mga Pilipino sa mga kura-paroko at maging sa mga prayle.

B.Pagmamalabis ng mga Kura-Paroko at Prayle

Hindi lamang sa gawaing panrelihiyon naging abala ang mga kura-paroko at prayle.Sila ay naging may-ari na rin ng malawak na lupain. Noong una,bawal sa mga prayle ang magmamay-ari ng mga lupain sapagkat tinutustusan sila ng pamahalaan at ng parokyang kanilang pinaglilingkuran. Noong 1591,hiniling ni Obispo Domingo de Salazar at ng mga prayleng Dominikano na pahintulutan silang bumili ng lupain upang hindi na sila umasa pa sa mga tao sa kanilang ikabubuhay.Bago natapos ang pananakop ng espanya,tinatayang higit sa 185 libong ektarya ang lupain ng mga prayle sa bansa.

Hindi nagsasaka ang mga prayle kung kaya ipinaubaya nila sa mga inquilino ang pangangasiwa sa kanilang mga lupain.Pinaupahan naman ng mga magsasaka.Tulad ng encomendero,may bahaging napupunta sa inquilino mula sa ibinabayad na upa ng magsasaka.Sa pagdaan ng mga taon,naging makapangyarihan ang mga inquilino.Tinaasan nila ang mga upa at niliitan ang bahagi na napupunta sa mga magsasaka.

VII.Mga Patakarang Pangkabuhayan ng Espanya

Sa kabila ng iba’t-ibang pangkabuhayang patakarang ipinapatupad ng mga Kastila, nanatili sa kahirapan ang karamihan sa mga Pilipino.Kabilang sa  mga patakarang ipinatupad ay ang polo y servicios,bandala,kalakalang galyon,obras pias,at Real Compania de Filipinas.Kasama rin dito ang mga proyekto ng gobernador-heneral na si Jose Basco y Vargas.

Patakarang Pangkabuhayan Reaksiyon ng mga Pilipino at Resulta ng Patakaran
Polo y Servicios – lahat ng kalalakihang may gulang na 16-60 ay kailangang magtrabaho sa mga gawaing pambayan tulad ng paggawa ng daan at tulay,paggawa ng mga gusali at pagtayo ng mga simbahan.Dapat na 40 araw sa loob ng isang taon ang pagsisilbi rito.Binawasan ang bilang ng araw sa 18 noong 1884. Tinutulan ng mga Pilipino at naging sanhi ng mga pag-aalsa sapagkat:(1) lumagpas sa takdang araw ang paglilingkod;(2) isinama ang mga polista sa ipinapadalang ekspedisyon;(3) kulang at di binayaran ang sahod ng mga polista.Ipinalagay na isa ito sa mga dahilang ng pagtanggi ng mga Pilipino sa mga gawaing manwal.
Bandala – may kota  o takdang dami at uri ng produkto ang kailangang ipagbili ng lalawigan. Hindi lamang sapilitang paggawa ang pinairal ng mga Kastila kundi sapilitang pagbibili ng mga Pilipino sa kanilang produkto sa pamhalaan.Hindi nakinabang ang mga Pilipino sa patakarang bandala.Kapag kulang ang aning produkto,napipilitan ang mga Pilipino na bumili sa iba pang ipuno sa kakulangan.Kadalasan ang halaga ng kanilang binila ay higit na mataas kaysa halagang ibabayad ng pamahalaan.Kung minsaniinuutang pa ng pamahalaan ang bayad sa mga produkto at kadalasan ay hind na binabayaran.
Kalakalang Galyon- isang monopolyo ng pamahalaan sa pamamagitan ng pagkontrol sa kalakalang- panlabas.Tinawag itong kalakalang galyon sapagkat mga barko at galyon ang nagpapadala ng mga produkto ng Pilipinas sa Espanya at Mehiko at ng mga produkto ng dalawang bansa sa Pilipinas.Ang mga produktong dinadala sa Pilipinas ay higit na mababa ang halaga kaysa halaga ng produktong nagmumula sa Mehiko.Ang indulto de comercio ipinagkaloob sa mga pinuno ng pamahalaan tulad ng gobernador-heneral, alcalde mayor,mga kagawad ng Royal Audiencia, at mga prayle. Maraming katiwaliang naganap kaugnay ng kalakalang galyon o kalakalang Maynila-Acapulco,kaya inutos ng hari na buwagin ito noong 1815.Nagbigay ito ng pagkakataon sa mga Kastila upang magpayaman.Naginfg abala ang mga pinuno sa pagluluwas at pag-aangkat ng mga  produkto. Napabayaan nila ang paglinang ng mga pinagkukunang-yaman at industriya.Nanirahan sila sa lungsod at napabayaan ang pamamahala samga lalawigan at pook-rural. Ang kalakalang galyon ay nagpahirap sa mga Pilipino sapagkat kailangang maparami nila ang mga produktong panluwas na binibili lamang sa kanila sa mababang halaga.Sapilitan ding ipinagbibili sa mga Pilipino ang mga produktong mula sa espanya at Mehiko.
Obras Pias – Itinatag ang obras pias sa bansa  nang makalikom ng malaking halaga ang mga prayle buhat sa mayayamang Kastila upang itustos sa mga gawaing pangkawanggawa.Ipinautang ito ng mga prayle at naningil sila ng mataas na interes. hindi nagtagal ang mga obras pias dahil nawalan ito ng pondo.Noong panahon ng kalakalang galyon, maraming mangngalakal ang umutang dito at hindi napakinabangan ng mga Pilipino ang obras pias sapagkat kung nakauutang man sila,napakataas naman ng interes.
Real Compania de Filipinas- itinatag ito noong 1785 bilang isang korporasyon ng pamahalaan.Layunin nitong itatag ang tuwirang kalakalan ng pilipinas at ng Espanya,tulad ng East Indies Company ng mga Ingles. Isang monopolyo,kaya ang mga Kastila lamang ang nakinabang. nalugi rin at nagsara ang kompanya.

A. Repormang Pangkabuhayan ni Gobernador-Heneral Basco(1778-1787)

1. Gumawa siya ng Pangkalahatang Plano upang mapaunlad ang pambansang pangkabuhayan.

a)      hinikayat niya ang mga Pilipino na magtanim.

b)      nagbigay siya ng mga gantimpalang salapi o pabuya sa mga nagtanim ng bulak,mga pampalasa, at pinagkukunan ng sutla.

c)      may gantimpala ang mga minero ginto, bakal, tanso, at lata gayundin ang mga imbentor.

d)      nagpakalat ng mga kautusan tungkol sa mga makabagong paraan ng pagtatanim.

e)      itinatag niya ang ilang samahang pangkabuhayan upang itaguyod ang pag-unlad ng ekonomiya.

n         binuo ang Samahang Pangkabuhayan ng mga Kaibigan ng Baya noong 1781 . Ang ilan sa nagawa ng samahan ay ang sumusunod:

  • pagluluwas ng indigo
  • pagsugpo ng mga tipaklong at insektong sumisira sa palay
  • pagbibigay ng libreng pag-aaral
  • pagtatatag ng unang paaralang pang-agrikultura sa Maynila.

a)                                                             f ) itinatag ang ilang monopolyo tulad ng pagtatanim ng tabako at buyo at paggawa

ng alak.Nagtagumpay ang monopolyo ng tabako sa Cagayan, Ilocos, at Nueva                          Ecija sa pamamagitan ng mga sumsunod na hakbang:

  • pagbabawal ng pagtatanim  ng tabako sa mga  pook na hindi kasama sa proyekto
  • pagpapasunod sa takdang kota
  • pagbabawal sa pagpupuslit ng produkto
  • pagbili ng pamahalaan ng lahat ng ani sa  takdang presyo
  • pag-inspeksyon sa mga pananim
  • pagbubuko-bukod ng produkto ayon sa uri
  • pagyari ng tabako,sigarilyo,at ibang produktong yari sa tabako sa pagawaang pinangangasiwaan ng pamahalaan
  • pagluluwas ng produkto sa pangangasiwa ng pamahalaan

Nalinang ang industriya ng tabako at nakilala ang paroduktong ito ng Pilipinas sa ibang bansa.malaki ang kinta ng pamahalaan at nakaragdag ito sa pananalapi ng bansa.gayunman,pinagmulan din ito ng mga katiwalian tulad ng pandaraya at di-kaagad pagbabayad sa mga magsasaka.Gayundin,ang mga sakahang dating tinatamnan ng palay ay ginawang taniman ng tabako.Naging dahilan ito ng pagliit ng inaaning palay sa bansa.Binuwag ng Hari ang monopolyo noong 1881.

VIII. Kabihasnang Pilipino  sa Panahong Kolonyal

A.Mga Pagbabago sa Panahong Kolonyal

1. Agrikultura

  • natuto ang mga tao ng higit na mahusay na paraan ng pagtatanim at pag-aalaga ng hayop.
  • lumawak ang pagsasaka sa pamamagitan ng ilang dekrito.
  • ipinag-utos ang pagtatanim ng trigo, niyog, abaka, kakaw, saging,paminta, at iba pang halaman, at ang pag-aalaga ng manok,baboy at iba pang mga hayop.

2. Industriya

  • nagtayo sila ng pagawaan ng kandila, sabon, alk at iba pa.
  • Nagpakilala ang mga misyonero ng mga industriyang tulad ng paghabi ng sumbrero at at banig sa Quezon,paghabi ng sutla sa Cagayan, at pagtitina sa Bulacan.

Sistemang Merkantilismo – sa sistemang ito ,ang kolonya,tulad ng Pilipinas, ay naging tagapagtustos ng kailangang produkto ng mananakop na bansa. Sa gayon, ang  produksiyon ng kolonya ay hindi para sa lokal na pangangailangan kundi para sa kapakanan ng nanakop na bansa.Ang kolonya ay nagsilbi ring mamimili ng mga produkto ng nanakop na bansa.Samakatuwid, hindi nagkaroon ang kolonya ng pagkakataong makipagkumpetensiya sa mga produkto ng ibang kolonya o ng mananakop na bansa.

3. Pangangalakal

  • nabuksan ang bansa sa kalakalang pandaigdig

u      1834 -ganap na binuksan ang lungsod ng Maynila sa kalakalang pandaigdig.

u      1831- binuksan ang Zamboanga sa kalakalang pandaigdig.

u      1855- binuksan ang mga daungan ng Saul (Pangasinan) at Iloilo.

u      1863- binuksan ang daungan ng Cebu.

u      1873- binuksan ang daungan ng Tacloban.

4. Pagbabangko

  • itinatag ni Francisco Rodriguez ang unang bangko sa bansa noong 1830.
  • itinayo ni Gobernador-Heneral Antonio de Urbiztondo ang Banco- espanol Filipino (Bank of the Philippine Islands ngayon) noong 1851.
  • nagtatag din ang mga dayuhang Kapitalista tulad ng Chartered Bank of China noong 1873 at ang Shanghai Banking Corporation noong 1876.

5. Transportasyon at Komunikasyon

Transportasyon

  • ipinatupad ang malawakang programa ng paggawa ng mga daan at tulay.
  • nagsimulang mgaing operesyunal ang tren noong 1891.
  • nagsimula ang serbisyo ng tramvia noong 1893 at nagkaroon ng kuryente sa Maynila noong 1895.
  • itnayo ang unang parola noong 1846 sa Ilog Pasig.
  • ipinaayos ang mga daungan at nagsimula ang paggamit ng mga sasakyang de motor.

Komunikasyon

  • 1767 – itinatag ang serbisyo ng koreo sa bansa at napaugnay ito sa ibang bansa noong 1837.
  • Pebrero 1, 1854 – lumabas ang unang selyo sa bansa.
  • 1873 – itinatag ang linya ng telegrapo at ang pandaigdig na kableng telegrapo noong 1880.

Using traditional educational materials are cheaper comparing to ICT-Based Educational Materials which is expensive.But ICT-Based materials saves time and effort.Traditional educational materials needs a lot of time constructing and making it.

Showing pictures and drawings to students, flashing cards,and writing on the blackboard, are traditional way of motivating students.Its using the traditional instructional materials. Its a big help for the lesson to be understand well. However,if we use it often,it bores the students.They might criticize your drawing being dirty,funny,and inaccurate.

Using computers and televisions helps a lot to  students for it helps in motivating them.Using computers and televisions are some of the ICT-Based educational materials.The routine of the teacher always the one talking in class have an alternative.Students interest of the subject matter are aroused for they can see the colored motion  pictures on television.Watching a movie on how volcanoes erupt is much better than discussing and illustrating it on the blackboard.

ICT-Based educational materials will not replace  traditional educational  materials, for these are still useful and best for teaching.But they can be an alternative  in teaching.It saves time ,attract interest of the students,and more effective.

Students are surrounded with technology in this modern world, so using  ICT-based educational materials helps students  to understand their world.

The teacher should know how to operate broadcasting system, LCD projector, Presentation software (PowerPoint), web page development tools (such as FrontPage, Deamweaver), browsers (Internet Explorer, Netscape), e-mail software (Outlook Express or others), scanner, printer, and graphics software.For they already master the use of the traditional educational materials.From these competencies of the teacher,they may alternate the use of the two promoting an effective teaching to learners.

Posted by: jingansibey | November 4, 2009

“The Internet as an Instructional Tool”

The internet is  a global system of interconnected computer networks to serve billions of users worldwide.It is a network of networks that consists of millions of private and public, academic,business,and government networks of local to global scope that are linked by  copper wires,fiber-optic cables,wireless connections,and other technologies.The internet carries a vast array of information resources and services.In addition it supports popular services such as online chat,file transfer and file sharing,gaming,commerce,social networking,publishing,video on-demand,and teleconferencing and telecommunications.

The internet work as an instructional tool by helping both the teachers and learners.The teacher uses the internet to add current details on his lesson,to check updates and changes regarding his subject matter.He may also use the internet through email to interact with his students.The students may ask questions that they cannot understand through chatting with their teacher.The teacher may extend his lesson by posting the subject matter on the internet,posting a video discussing his lesson.The students can view it on their vacant time or at home. They can also send their researches on email, saving time and money.There are lots of suggestions of teaching methods in the internet that is more effective  to students of this century that may able to help teachers motivate learners.It saves much time of the teacher reading books on libraries.He can just search it through his computer and for a second.He may even print it for the copy of his students.

For the students,the internet is a very useful instructional tool to help them in their problems at school.If they don’t understand the lesson of their teacher they may seek the help of the internet.The internet is useful for research works.It makes their work easier and saves their time for the internet can show information needed by just one click of the mouse.

The internet is very helpful as an instructional tool as long as the users are well-directed on using it.If it is being utilized as an aid in school.

 

Posted by: jingansibey | November 4, 2009

Disadvatages of Using ICT-Based Educational Materials

 

Using ICT-Based Educational materials have barriers and disadvantages.Some even say it does not help in education.But one of the major barriers for the cause of ICT not reaching its full potential in education is teacher’s attitude.Teachers who had not experienced ICT throughout their learning tend to have negative attitude towards it, as they may lack the training in that area  of the curriculum.Another important drawback to using ICT in schools is the fact that computers are expensive.

But these are some of the disadvantages of using ICT – Based Educational materials:

  • It promotes laziness – there is so much dependency on the machine                                              such as the computer.
  • It needs electricity – it is useless without electricity.
  • It gives inaccurate and incomplete information.
  • Information can be stolen and change.
  • Teachers and Learners are influenced by technology.
Posted by: jingansibey | November 4, 2009

“Am I Competent in the Digital World?”

In this century, we can’t grasp the rapidly change that occurs in our environment.We can’t control the fast development of technology.The advance technology introduced in every sector cannot be controlled or hold.That’s why we must go on with the flow, as they say “dance with the music”.Its the Computer Age, don’t stick with what you know and close your doors.There’s nothing wrong with being traditional but ” don’t force yourself to use small coats.” No matter how we avoid the products f modernization, it will still continue to develop and spreads.

It’s Computer Age, and we are  in the digital world.All things are one click away.It’s a one click of  a remote.Let’s face it,let’s be competent in this Digital World.Cellular phones are everywhere.At first,its only for sending and receiving messages and calls until it was re-modeled and have cameras and videos.You can even  watch your favorite show on it.Time to time it has a new model being introduced.We can’t avoid it,it just happens.It’s a fact that these are made for positive usage for us to communicate  easier.And are we competent in activating cellular phones?

Computers also are now handy,we have  laptops.Its very convenient carrying it wherever you go.Some students in Universities already replaced their notebooks to laptops.We can’t help it,but to have also one.You can’t take it being only one in the class taking notes on your pad while your classmates just take a video and record what your teachers discuss.Before,only those businessperson and some personalities use them in their transactions,but now,only babies  don’ t have one.

There are lots of things change in the Digital world.House and cars controlled by remotes,groceries and establishments with no security guards instead surveillance cameras, no cashier just direction how to enter your credit card.

At schools,especially on big universities,you can all see the change from manual to digital. Your transaction was made easier by the use of your school identification card.Libraries are full of computers, there’s  no use of stairs for there are elevators, and audio visual rooms are never empty.You can see students carry laptops going to school.Teachers desk are clean, no lots of students projects being seen.

As we are living in the Digital World,we must be competent.E-literate and e-learning must not be new to our vocabulary, instead we must be a member.How to operate and how technology works must be on our memory.Life’s a survival,and to be able to survive whatever changes in our world,we must be competent.To learn and never stop learning.To search and never stop searching.And whatever  world will be facing in the future, no worries,we are confident that we are competent.

Posted by: jingansibey | October 28, 2009

Teaching and Learning in the 21st Century

As new technology fast approaches, it is totally changes the way we think about the world. We think of high- tech equipments and gadgets as well as new forms of instructional materials used in  the field of education.As for the present, we have categorized schools as advanced in technology schools and being-left schools in technology for there are still remote areas that even televisions are not present.And in the 21st century, teaching and learning have great opportunities for the delivery of effective and efficient education.

New Information Technology spreads in the 21st century that makes an increasing impact in teaching and learning.As these technologies spreads,it becomes commercialize and produce in large quantities making it available and affordable for schools.From that, it reflects the traditional method of teaching.For example, in the late 20th century,teachers used blackboard to discuss the lesson,now,most schools avail overhead projectors and used them in teaching.Some teachers also uses the computers . And not just the use of computers, some traditional educational  materials are being replaced such as the machinery used in teaching TLE subjects.Manual sewing machines are replaced to sewing machines run by electricity.If these occurs in teaching,what happens to learning?

In the 21st century,there will be a shift to a student-centered learning.The works or mostly part of learning centers to the student for the teachers stands as facilitators.Teachers will not be replaced by machinery,however,it replaced some of their works.These ICT-Based technologies such as the computer helps more the student than the teacher.These happens wherein most students have their own computers and search the internet anytime they want at home.Library books are no longer overused for students prefer the internet especially for research works for they want instant messages.And most of all,minimize their time in doing school works.

But despite the rapid changes in technology that greatly affect teaching and learning,the traditional instructional materials cannot still be replaced and teachers will still increase in demand.

Posted by: jingansibey | October 22, 2009

Hello world!

Welcome to the world of information communication technology where everybody is a member!

Categories

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.